"Heksentoeren"

Door Atie Visser-Kuyten

Hoe mijn hobby uit de hand liep, wilt u weten?
Welnu, hier komt mijn verhaal.

 “Je maakt van die mooie poppen. Ik begrijp niet dat je ze niet verkoopt. Dan kun je toch op z'n minst je materiaal terug verdienen. Ik begrijp je niet!” Dat hoorde ik zo vaak, dat ik het niet langer aan kon horen en aan de slag ben gegaan.

Eerst verkoop je aan een vriendin. Niet aan diegene die je aan de verkoop wilde hebben. Die geeft niet thuis. Dan verkoop je aan een vriendin van een vriendin. Eng, hoor. Weer een andere kennis heeft een club van handwerksters. Kunnen wij niet eens bij je komen kijken, op excursie dus. Natuurlijk jullie zijn van harte welkom. Een kopje koffie, een praatje en onder de hand kijken de dames hun ogen uit. Bijna geen plant op de vensterbank, alleen maar poppen en beren. Zij kijken rond en krijgen lichtjes in hun ogen, poppenlichtjes. Heeft u dat al eens gezien? Mooi gezicht! Geef je ook les, wordt er gevraagd. Natuurlijk, hoor je je zelf zeggen, graag zelfs. Dan komen we alle vijf bij jou op les. Kan dat morgen al? En zo is het begonnen. De vijf dames kwamen en gingen na vier weken met een zelfgemaakte porseleinen pop naar huis. Zij gelukkig en ik gelukkig. Als je dat verhaal rond vertelt, dan komt de vraag wanneer doe je dat weer. En zo gaat dat balletje rollen. Door een toevalligheid krijg je een uitnodiging in handen van de plaatselijk kunstmarkt. Dat is wel leuk, maar dan moet er ook iets te zien zijn. Zo groot is de collectie nu ook weer niet. Zo hard werken dat je er ziek van wordt en prompt op de dag van de markt je stem kwijt bent. Zo sta je voor het eerst in het openbaar met je poppen en beren en je kunt niet praten.

Er wordt veel gekeken en gevraagd wat het kost. Dat is even wennen. Een prijs noemen voor je "kinderen" aan een vreemd. Ze zijn niet allemaal te koop. Dan gebeurt het dat je een prijs noemt voor een pop die je eigenlijk niet wilt verkopen. Het is ook allemaal zo enerverend. O jee, die mevrouw gaat naar de overkant naar de giromaat. Je hebt een prijs genoemd, dus zul je voor je goede fatsoen wel moeten verkopen. Als je na enige tijd opkijkt is ze verdwenen. Dat lucht op. Zo sta je dan z'n dag te kijk. Er was een mevrouw die op het atelier zou komen om een pop te kopen. Ze wist ook welke. Ik zou haar nog wel zien. Moe en koud weer inpakken met het tegenstrijdige gevoel. Gelukkig mogen ze allemaal weer mee naar huis. Toch is die mevrouw een paar dagen later terug gekomen om de pop te kopen. Mensen wat was ik trots, maar wat was die plek leeg. Gelukkig was er nog een plant in huis.

Het werd tijd voor een stukje in de krant. Dat schrijf je zelf en als er plaats is dan zetten ze dat in het plaatselijke sufferdje. Aan medewerking geen gebrek. Dan bellen er mensen op voor een cursus. Vreemde mensen, dus geen familie, vrienden of relaties, maar onbekenden. Nu worden we serieus. Afspraken maken, greenware gieten en les geven. Over smaak valt niet te twisten, maar het moet wel netjes. Weer vijf dames die vol trots naar huis gaan met een pop van porselein. En wat te zeggen van een echtgenoot van een cursist, die het opviel dat er een pop op de bank zat en daar een groot compliment over maakte. Eigenlijk een man die nooit veel zei. Die mevrouw is weer terug gekomen en heeft mij dat vol trots vertelt. Het heeft haar gestimuleerd om te blijven en nog vele poppen bij mij te maken en niet alleen voor haar zelf maar ook als groot kado bij speciale verjaardagen. Intussen loopt ook de verkoop van de poppen door. Niet veel maar het loopt. Stilstand is achtuitgaan. We staan niet stil, dus gaan we vooruit. Dan een opdracht voor een pop in klederdracht. Dat is nieuw en dus spannend. In Heino woont een mevrouw die er verstand van heeft en samen komen wij er wel uit. Weer een tevreden klant. Straks loop ik nog naast mijn schoenen.

Er komt een uitnodiging voor een kunstmarkt in Nijkerk. Dan moeten er weer poppen bij, zodat de poppen die niet in de verkoop zijn thuis kunnen blijven. Hard werken weer samen met mijn moeder, die mij aan alle kant steunt in het atelier en daar buiten. Zonder haar was het nooit begonnen en kan het ook geen doorgang vinden. In Nijkerk maak je ook leuke dingen mee. Er was een mevrouw die al mijn poppen , ik denk toen 25 , heel aandachtig bekeek. Ze kwam bij me terug en vroeg heel serieus of ik ook zelfgemaakte poppen bij mij had. Gelukkig had ik een mal bij mij en wat slib voor de demonstratie en kon ik haar laten zien hoe het ging. Zij had me anders niet geloofd. Zo komen ook twee struise dames voorbij. Zij zeggen luid en duidelijk na de spreekwoordelijke blik op mijn kraam geworpen te hebben, ik dacht dat je hier alleen mocht staan met zelfgemaakte spullen. Ook deze uitleg vroeg wat tijd. Daarna keken ze met heel andere ogen. Leuk hoor z'n markt. Maar het is niet de juiste plek. Mensen vinden het te duur omdat ze het product niet kennen. Toch leverde het wel cursisten op voor het nieuwe seizoen. O ja ik heb een klein beertje verkocht aan een beerofiel, Dat was ze want ze droeg een zilveren beer om haar nek. Die beer heeft dus een goed tehuis.

Dan komt Niesje Wolters in de buurt met haar poppenbeurs. De stoute schoenen aangetrokken en een plaatsje besproken. Van haar kreeg ik het advies toch vooral aan de weg te timmeren. Dat is voor ons allebei leuk, hoor kind moet je doen. Dat doe ik dus. Affiches, gemaakt door mijn man, hij heeft verstand van drukwerk, rondgebracht, plaatselijke krant geschreven en ook de stadsradio. Zij willen een praatje met mij maken. Zo kom je dan ook nog op de radio en in de krant. Wereldberoemd in heeeel Lelystad e.o. Ik amuseer me kostelijk samen met mijn moeder die altijd op de achtgrond aanwezig is en dat is maar goed ook. Ik wil nog wel eens te impulsief zijn en dan vergeten waar het ook alweer om gaat. Ook mijn man hoeft zich niet te vervelen(dat deed hij toch al niet). Hij heeft voor een folder en ander drukwerk gezorgd. En hij heeft het rijbewijs. Zonder auto blijf je thuis. Er zijn die dag 750 mensen aan mijn kraam voorbijgetrokken. Wat een feest. Niet alleen dat ze mijn poppen leuk vinden, maar ze willen ook op les. Je maakt weer leuke dingen mee, Er waren drie dames die mij gehoord hadden op de autoradio op weg naar de camping in de buurt. Ze kwamen speciaal naar de beurs om naar mij te kijken, naar mijn poppen natuurlijk. Alleen als je een prijs noemt, dat wordt het anders. Onvriendelijker, dus zet ik er geen prijs meer op. Het is gewoon om naar te kijken. Om even van je gedachten af te zijn en aan iets anders te denken. Daar ben ik al heel blij mee, als mensen even afgeleid zijn van hun dagelijkse zorg. Natuurlijk koop je daar geen brood voor, maar ik ben in de gelukkige omstandigheid dat mijn man het brood verdient. Daar komt bij dat ik door de cursus geen tijd meer heb om andere poppen te maken dan mijn voorbeelden. Inmiddels sta ik wel ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en heeft de belasting mij weten te vinden en ik hen ook. Het valt niet mee om erkenning te krijgen met je uitde-hand-gelopen hobby, want echt serieus nemen ze je niet. Toch hoop ik van ganser harte dat mijn atelier blijft groeien, want mensen wat heb ik een schik met al die vriendelijke spontane cursisten die gezellig bij mij een pop komen maken. Samen hebben we veel plezier, nee ik ben nog lang niet uitgespeeld, eigenlijk ben ik pas begonnen.

Was geschreven ter gelegenheid van het verschijnen van nummer 50 van de Gildebrief van het Poppengilde in augustus 1991.